Druk, druk, druk? Bij jezelf blijven helpt jouw hond en jezelf

Ik krijg in mijn praktijk veel te maken met hyperactieve honden, die de hele dag in de weer zijn en overal op reageren. Ook honden die, zoals mensen het benoemen, overenthousiast op andere honden en / of mensen afrennen. Het probleem is dan dat de begroeting of het spel uitmondt in snauwen of zelfs vechten.

Mensen zeggen dan: ”ik begrijp er niets van, ze waren zo leuk aan het spelen en ineens gaat hij snauwen”. Maar ook honden die springen tegen visite of honden die continue blaffen als ze buiten geluiden horen. Of reageren op elke beweging.

Emotief gedrag leidt tot reactiviteit

Honden die zeer uitbundig op elke andere hond afrennen zijn niet meer bij zichzelf. Een hond die stabiel is zal op een rustige en sociaalvaardige manier contact maken met andere honden en/of mensen en niet met iedereen. Op het moment dat ik dit tegen mensen zeg, krijg ik vrijwel standaard de reactie ”Maar het is toch juist leuk als hij zo blij is!”. En dat klopt, blij is leuk, maar  ”superblij ” bij elke hond die je ziet en overal op reageren is niet oké. Een hond weet dan eigenlijk niet wat hij met de situatie aan moet. De hond is niet meer bij zichzelf, kan niet ervaren wat er gebeurt, er is teveel spanning.

Doordat de stress hoger oploopt ontstaat er reactief gedrag wat zich kan uiten in blaffen, snauwen of zelfs bijten. Dit kan in het moment gebeuren, maar het kan ook dat de stress chronisch is en dat de hond al reageert als hij een hond of mens ziet. Of zoals gezegd reageert op elk geluid of beweging.

Het verschil tussen emotief gedrag en emotionele balans

Of het gedrag van jou hond dus leuk is of gestrest moet je gaan leren zien. Je kunt bijvoorbeeld zien of er sprake is van stress door het waarnemen van stresssignalen, spanning in het lijf van je hond en aan de bewegingen. Hoekige, stokkerige bewegingen zonder rustmomenten duiden op emotief gedrag. Vloeiende bewegingen met rustmomenten duiden op emotionele balans en bewust gedrag, wat bijvoorbeeld blij kan zijn.

Wat is de oorzaak?

Er kunnen verschillende oorzaken zijn. Bijvoorbeeld, bij het dolenthousiast op andere honden/mensen afrennen, kan de oorzaak zijn dat de hond gewoonweg niet geleerd heeft om bij zichzelf te blijven in die situatie. Het kan ook zijn dat hij in zijn leven vaak overruled is door andere honden, waardoor het ontmoeten van andere honden juist negatieve spanning oplevert. Een reden kan ook zijn dat er door hele andere omstandigheden in zijn leven sprake is van chronische stress.

Een veelvoorkomende oorzaak is ook dat we, hoe goed bedoeld ook, teveel doen met onze hond. Ook hier geldt natuurlijk dat een stabiele, zelfverzekerde hond meer aankan dan een onzekere hond. Wanneer een hond niet goed met situaties om kan gaan, kan het zijn dat als je veel met hem onderneemt hij stress opbouwt en niet kan herstellen. Door de stress zal hij ook niet leren om wel om te kunnen gaan met de situaties, waardoor het drukke gedrag alleen maar erger wordt. Een valkuil hierin is dat je denkt dat jouw hond zoveel energie heeft dat je nog meer met hem gaat doen.

Wat ook mee kan spelen

Interessant is ook om bij jezelf eens na te gaan, als je druk, druk, druk bent met je hond. Wat is jou motivatie om dingen met je hond te ondernemen. Begrijp me goed, het is prima om dingen met je hond te ondernemen, maar kijk eens kritisch naar hoeveel je doet, wat je doet en wat je motivatie is.

  • Ben je bang dat (anderen zeggen dat) je hond (of jij) anders een saai leven heeft?
  • Doe je iets omdat de fokker het van je vraagt?
  • Doe je gehoorzaamheidstrainingen omdat het zo hoort?
  • Sluiten de activiteiten die je doet aan bij waar jouw hond innerlijk voor gemotiveerd is, of doe je dit omdat jij wilt presteren?

Schermafbeelding 2014-11-08 om 21.31.08Allemaal het onderzoeken waard. Ik zeg dit, omdat we snel geneigd zijn om mee te gaan in de eisen van de maatschappij. Maar ben je hiermee nog bij jezelf? Is jouw hond hiermee bij zichzelf?

Hoe kan ik ervoor zorgen dat mijn hond weer bij zichzelf kan zijn en blijven?

Het is belangrijk dat de hond bij zichzelf kan blijven. Hiervoor is het nodig dat jij ook bij jezelf kunt blijven. Je kunt je hond alleen maar helpen als jij in een kalme energie zit.

Een commando geven om te ontspannen

Het laten uitvoeren van bepaald gedrag, bv zitten of liggen om de hond tot rust te brengen, leidt niet per definitie tot een kalme emotie. Er schuilt dan ook een gevaar in het geven van een commando! Zeker als de hond nog in de situatie is die hem spanning geeft. De hond hoeft op op dat moment nog steeds geen ontspanning te ervaren. Hij ligt/zit wel, maar is nog niet ontspannen, de adrenaline kan nog steeds hoog zijn. En het opbouwen van spanning in die situatie zal dan ook blijven of zelfs verergeren. Beter is het dan ook om ervoor te zorgen dat je afstand neemt van hetgeen waarvan je hond spanning krijgt. Observeer goed of je hond weer ontspannen kan worden zonder dat je iets zegt. Vanuit ontspanning kan hij leren met de situatie om te gaan.

Zelf kalm zijn helpt je hond

Het rustig en stabiel krijgen van je hond begint dus bij jezelf. Wanneer je zelf geneigd bent om druk, druk, druk te zijn, kun je regelmatig eens even stilstaan. Dit kun je prima tijdens het wandelen met je hond doen. Luk dit je? Wat doet het met jou? Wat doet je hond?

In onderstaand filmpje geef ik je een oefening om regelmatig te doen. Ik ben ontzettend nieuwsgierig hoe dit voor jou werkt. Je zou me een groot plezier doen als je onderaan in het reactieveld wilt vertellen wat jouw ervaringen hiermee zijn.

PS. DEEL dit artikel s.v.p. met jouw netwerk, door op de Tweet, Like, Share of Linkedin knoppen hieronder te klikken, zodat ook de mensen in jouw netwerk ervan kunnen profiteren.

  • Het is af en toe zo lastig, maar het werkt echt 🙂

  • Roos

    Weer eens fijn om te lezen en stil te staan bij wat Puk (onze hond) en ik van je geleerd hebben.

    Puk was al tolerant, maar niet in elke context en nu…Wordt ik niet meer ‘overvallen’ door gedrag van Puk dat ik niet wil. Ik zei Puk meer als mijn maatje waar ik rekening mee houd en zij met mij. Haar gedrag ZEGT NIETS OVER MIJ. Maar over HAAR BEHOEFTES, als ik daar overheen wals…zal ze nog meer haar best moeten doen om haar wensen aan mij duidelijk te maken. Wat ze dus ook deed, door b.v. uit te vallen naar bepaalde honden.
    Ik hield, liep ik met haar een boogje, nemen we de tijd en ronden we af met snuffelen van de sporen van die hond(en). Nu 5 weken verder, begroet Puk diezelfde honden in vriendelijkheid en rust! En nog nemen we de tijd, door stil te staan, te kijken, kalmerende signalen, snuffelen, boogje, plasje en dan rustig kijken. De ene keer passeren zonder te neuzen, andere keer even snuffelen. Al gelang de behoefte van Puk en wat ik bij de andere hond(en) zie.

    Heel blij ben ik dus dat met wat we nu heb geleerd, gezien, ervaren en verder mag gaan in deze ontwikkeling. Niet alleen in relatie met Puk maar ook met mensen, zakelijk en privé zie, leer en doe ik stap voor stap dingen meer uit vrijheid. Dat wens ik iedereen! Ik heb nog veel te oefenen en te leren en daar verheug ik me ontzettend op!
    Het ‘los laten van de (VER)OORDELEN’ van andere naar Puk en mij, visa versa en mijn (ver)oordelen over mezelf en Puk. Is een deel dat mij aan het helpen is om in meer vrijheid en rust contact te maken. Soms sta ik nog niet zo vrij, en ook daar kan ik van leren waardoor ik het de volgende keer beter begrijp. Even als Pukje.
    We hebben begrip, nemen de tijd en ruimte en dat geeft…. heel veel goeds!

    Dank je wel Angelique voor de inzichten, we gaan lekker verder in het 2 maanden traject, ik verheug me op mijn inzichten na de 2 maanden. En ik blijf in de leer! 😉

  • Wilma

    Hallo Angelique, de hond op het filmpje loopt inderdaad relaxt rond te banjeren. Ik heb het met mijn twee Duitse herders ook geprobeerd, maar die gingen meteen aan mijn voeten liggen. Toen ik ze aanmoedigde van ” ga maar” keken ze me aan van ” waarheen dan .” Toen ik na een kwartier aanstalte maakte om verder te gaan, sprongen ze blij op van” hè, hè.

    • Haha Wilma, dank voor het delen. Grappig dat je zegt: “maar die gingen meteen aan mijn voeten liggen.” Jouw honden vonden het op dat moment fijn om lekker bij je te gaan liggen. Het is niet nodig om ze aan te moedigen, kijk juist waar ze zelf behoefte aan hebben. En toen je weer verder ging sprongen ze op en liepen ze weer mee. “hè, hè” is jouw interpretatie, zouden ze ook iets anders kunnen vinden?

      • Wilma

        Ja Angelique, het zou zo maar kunnen dat ze iets anders dachten, maar dat blijft altijd een beetje raden denk ik. Ik heb het later nog een paar keer geprobeerd, inderdaad zonder aanmoediging, maar het resultaat bleef hetzelfde ook al liepen er andere honden langs. Alleen waren ze dan wel meer allert,maar ze bleven liggen.

  • Anna

    Ik heb een Golden Retriever (bijna 2 jaar) die overenthousiast kan raken als we lopen. Hij loopt netjes mee (trek niet of zo), maar als we een andere hond tegenkomen dan wil hij daar naar toe en mee spelen. Ook als iemand vlak naast ons voorbij loopt, moet ik alert zijn, anders wil hij naar degene toe.

    Ik probeer mezelf rustig te houden, blijf stilstaan of de hond afleiden met een snoepje.

    Los laten lopen gaat dus niet erg goed met hem, want zodra hij iemand ziet is hij ervan door. En ‘hier’ vindt hij nog lastig, merk ik. Oefen het veel met snoepjes, maar als hij iemand ziet helpt ook dat niet meer.

  • Marian van Gerven

    Ik herken het verhaal van Angelique. Ik probeer meer stil te staan bij de (kleine) dingen die ik mee maak en hoe ik me daarbij voel. Ik probeer dat ook toe te passen in de omgang met mijn hond, een kruising border collie. Dat was ook hard nodig, want doordat ze een druk hondje was, raakte ze vaak overvol van alle indrukken. Gestopt met GG training en overgestapt op ‘werk’ dat beter bij haar aansluit, speuren en balans & coördinatie. Ook tijdens het uitlaten alle tijd nemen om te snuffelen en te treuzelen; we moeten nergens naar toe. Vaak het hoogtepunt van mijn dag is om samen met Talia ’s ochtends vroeg op een heuveltje in de duinen te zitten en gewoon de prachtige omgeving in ons op te nemen. Soms lukt het dan om even tot rust te komen.
    Angelique heeft ons daarbij op weg geholpen en geïnspireerd.

    • Fijn te horen dat je zo met haar bezig bent en aansluit op haar behoeften. En een heuveltje in de duinen is ook een heerlijk paradise.

  • Diane

    De hond in het filmpje ziet er relaxed uit en heeft het volgens mij prima naar zijn zin. Het lastige met mijn hond (een Engelse Stafford) is dat hij niet los kan, omdat hij andere honden ‘aan zou kunnen vallen’. Dit heet ook te maken met mijn eigen angst, denk ik. Ik vind je benadering in ieder geval interessant en ga eens kijken wat ik ermee kan.

    • Hallo Diane,

      Het is belangrijk om te onderzoeken waarom je hond andere honden “aan wil vallen”, in de regel heeft dit met onzekerheid van de hond te maken en ja, als je als mens daar ook (begrijpelijk) angstig van wordt, dan zitten jullie in een vicieuze cirkel. Het mooie is dat je door deze situatie wel kunt groeien om je hond weer ontspannen en zelfverzekerd te gaan begeleiden, wat ook effect zal hebben in je dagelijks leven. En ook jouw hond kan groeien door hem stapje voor stapje weer te helpen om vertrouwen te krijgen in andere honden. Hoe je dat doet is van veel factoren afhankelijk, daar kan ik je nu niet zo op antwoorden, maar wat je in iedergeval al kunt doen is (als je dat nog niet hebt) hem met een tuig en lange lijn uit te laten. Dit geeft al ontspanning bij de hond. Blijf op ruime afstand van andere honden, zodat jullie door de afstand beter ontspannen kunnen blijven en al kunnen leren. Als je hulp nodig hebt, ben je welkom. Succes! Angelique van Kuijk